De Salon

salon_featured
We hadden ooit en dan bedoel ik een paar decennia geleden een eigen intieme plezierige smaakvolle ons -kent-ons- ruimte, die we De Salon noemden. Wij, dat zijn intellectuelen. Dostojevski-lezers. Doctorandussen. Talentvolle autodidacten. Leraren maatschappijleer. Hard Gras abonnees. Marrakech fans. Ons Soort Mensen. Halve en hele kunstenaars. Halve en hele kustkenners. Jort Kelderachtige snobs. Gewone snobs. Grachtengordel bewoners. Iedereen die Amsterdam maar een dorp vindt. Vaste klanten van cafe De Zwart. Ex Roxy discogangers, NRC-lezers. VPRO leden. Liefhebbers van underground pop. Liefhebbers van moderne piep-knor muziek. Wijnkenners die graag praten over de aanwezigheid van klein blauw fruit met het vermoeden van een zoet zuur, maar wel wormstekig appeltje en een vleugje oud zweet van een Belgisch trekpaard. Literaire hobbyisten die te pas en te onpas Reve citeren. Leesfanaten die beweren dat ze zowel de Ulysses van Joyce als Het Verdriet Van België van Claus in een ruk uitgelezen hebben. Binnenhuisarchitecten die weten dat je niet meer vintage moet zeggen maar mid-century. En niet te vergeten de grote groep die altijd zegt nooit televisie te kijken. Kortom wij, wij zijn degenen die diep in ons hart elitair een eretitel vinden.

Het was altijd een waar genoegen om in onze elegante salon, die qua inrichting regelmatig aan de geest van de tijd aangepast werd (Oud Engels. Art deco. Jaren vijftig), van gedachten te wisselen met in basis gelijkgestemden. Onder het genot van uitsluitend wijn uit Frankrijk. En uitsluitend bier van Heineken. Om het papegaaiende peupelhout,, een  kwalificatie die eertijds regelrecht uit de mond van Godfried Bomans kwam, buiten de deur te houden, introduceerde, zo gaat het verhaal, de toen nog jonge Harry Mulisch het Duitse begrip fähig. Dat stond voor geschikt en competent. Om er bij te horen, betoogde hij, moest je geschikt gevonden worden door alle salonbezoekers. Je moest Salonfähig zijn. En zelfs geen echte Duitser heeft daarna dat woord ooit meer zo stellig en kernachtig uitgesproken. Tenminste dat schijnt Mulisch zelf gezegd te hebben.

Er waren natuurlijk meteen al heel wat mensen salonfähig. Hugo Claus. Remco Campert. Bob Dylan. Elvis Presley na z’n dood.. Koot en Bie. Bram en Freek. Van Waardenberg en De Jong. Annie M.G., Rijk (Johnny pas na dat ie De Louis d’Or had gewonnen). Toon Hermans heeft er tien jaar over gedaan. Andre van Duin twintig. Op muziekgebied had je Ramses. Boudewijn en Robert. Long. Niet De Nijs. Al heel snel kon je The Beatles, The Beach Boys, The Byrds in onze salon horen. En BZN. Vanuit het cafe aan de  overkant. Abba mocht er uiteindelijk ook bij. Toen ze uit elkaar gingen. Vanzelfsprekend waren Simon Carmiggelt, Gerard Reve, Willem Frederik Hermans, Conny Palmen (Salonfähiger dan zij vind je ze niet) ook van onze partij. Jan Wolkers moest gewoon even wachten tot het woord kut ook in intellectuele kring enigszins geaccepteerd werd. Ze lijken  misschien vrij willekeurig onze benoemingen. Maar voor ons was het allemaal volstrekt helder en volkomen logisch. Nou, ja, behalve dan die ene keer dat we een hele nacht hebben zitten soebatten over Mart Smeets

Het was niet, wat velen denken, de Salonfähig- verklaring van Paul de Leeuw die voor de ommekeer zorgde. Daar konden we met z’n allen nog wel achterstaan. Nee, het was de toetreding van de met miljoenen smijtende weldoener van nu. En de meester van de wansmaak van toen. Joop van den Ende. Wij konden er niet veel aan doen. Want even daarvoor was er (zogenaamd om reden van efficiëntie) een benoemingscommissie aangesteld onder leiding van Matthijs van Nieuwkerk. Vanaf dat moment, de acceptatie van Van den Ende, maakten in onze Salon verfijnde kunstzinnige prestaties voor een groepje connaisseurs plaats voor het Grote Geld en de Grote Getallen

In korte tijd veranderde onze fraaie en behaaglijke Salon in een enorme hal. Vol speelautomaten en gokkasten.  Pizzapuntverkopers. Visstalletjes. Fusion buffetten. Karaoke cafeetjes. .Juice Brother corners. IJsco & Nutella winkeltjes. Vlaamse frietkotten. Wijnproeverijen. Italiaanse espresso karretjes. IPA-bier terrassen. De onvermijdelijke gin-tonic bar. En niet te vergeten de dependance van het legendarische cafetaria PEJO (Peter en Joke). Wij de ouwe garde mochten nog een klein hoekje benutten waar we  met kunst en vliegwerk de elegantie van onze vroegere Salon probeerden te behouden. Wat niet meeviel aangezien de nieuwkomers het een goeie grap vonden een bord met LINKSE HOBBY’S voor onze ingang te plaatsen.

Als je maar populair bij zowat iedere Nederlander was. Als iedereen bij het kopieerapparaat maar over je lulde. Dan kreeg je zonder enige moeite je Salonfähig bewijs. Dus kwam Andre Hazes meteen na het succes van z’n documentaire met Rachel, Dre en Roxeanne bij PEJO knakworst eten, bier drinken, ruzie maken en janken. Dus zaten dag na dag een zwerm onbeduidende kwetterende musical sterretjes zich te bezatten in de gin-tonic bar. Dus pijpte Heleen van Royen Kluun langdurig op het damestoilet. Dus zat Linda de Mol op het bier terras hinnikend te lachen toen Jeroen van Koningsbrugge de stoel weg trok onder Hanneke Groenteman. Dus kochten Nick, Simon, Jan, Jan, Jan en Jaap bij de visstal  van een dorpsgenoot, in wat ik niet eens meer Onze Salon durf te noemen, hun vertrouwde Volendamse sprot en hun vertrouwde Volendamse verdovende middelen. Dus vroeg Yvon Jaspers in het IJsco en Nutella winkeltje geflankeerd door vijf geile beren van boeren of ze daar haar zelf ontworpen serviesgoed mocht uitstallen. Dus stonden Martijn Krabbe en Wendy van Dijk in het keukentje van Juice Brothers onder het genot van een flesje cold pressed boerenkool stiekum een flinke snuif coke te nemen. Dus zaten Geer en Goor gillend van de lach hun eigen liedjes mee te zingen in het karaoke cafe. Dus dacht ik lieve Jezus, nee he, toen donderdag voor Pasen een stelletje zwaar mediageile BN-ers hun grote witte kruis voor onze deur parkeerden en zich binnen ontfermden over de gokkasten.

Ja, en BZN haalde in de persoon van  Jan Keizer alsnog z’n gram.  “Al veertig jaar miskend Salonfähig. Schande! Je hebt er geen idee van wat die man betekend heeft voor de Nederlandse muziek,” zei Giel Beelen. Die in de verkiezingscommissie de portefeuille lichte muziek beheert. De Toppers  zullen binnenkort ook wel binnen gelaten worden. Ik hoorde diezelfde Beelen laatst zeggen dat zelfs Bruce Springsteen de Arena niet drie keer vol krijgt. Tijd om een eigen Salon te beginnen. Samen met Windig en De Jong.

F. Pels