Potlood

Ik snap best dat uit protest tegen die gruwelijkheden in Frankrijk het wereldwijde gilde van politieke tekenaars en cartoonisten uit solidariteit niet massaal kwamen met islam onwelgevallige cartoons.

Cartoons. Als de zeventig maagden die de verbouwereerde broers opwachten meet allemaal een bordje Je suis Charlie. Als de profeet die er een beetje in de war bij staat: “…ja…eh…nou…gewoon sorry was ook goed geweest. Als de profeet die moederziel alleen op het Place de la Republique staat met op z’n buik het bordje Je suis Mohammed. Ik snap ook dat er geen hoos aan plastic poppetjes, plakplaatjes, spotprenten, bumperstickers met een keur aan beeltenissen van Mohammed over de markt werden uitgestrooid zodat er zelfs voor de meest fanatieke terrorist geen beginnen aan is. Ik snap eigenlijk ook wel dat publiek en pers het moeilijk hadden met het onvoorstelbare, vreselijke van die moordpartij in Parijs en meteen die gebeurtenissen naar een hoger plan getild hebben. Een hoger plan dat de Vrijheid van Meningsuiting heet. Met als afschrikwekkend symbool het potlood dat massaal door cartoonisten en politieke tekenaars werd opgepakt. Vlijmscherp en zonder vrees getekend. Potloden die schieten, potloden die dreigen, marcheren, vliegen als raketten, vallen als bommen, buigen maar niet breken. Tot en met een enorm verlicht potlood, geїnstalleerd op de Martinitoren. Demonstranten hieven risicoloos richting verwarde terroristen dreigend het potlood dat staat voor het Grote Goed. De Heilige Vrijheid Van Onze meningsuiting.

Wat even vergeten wordt is dat er altijd al met die Vrijheid gesjoemeld werd. Gesjoemel dat vaak veroorzaakt werd door angst. Angst voor abonneeverlies. Angst voor financieel verlies. Angst voor gezichtsverlies. Voor verlies aan advertentie-inkomsten. Voor de ongenade van de kiezer. Angst voor de Bond tegen vloeken. Angst voor de streng gelovige christenen (die ook consument zijn). En ja, sinds de moorden op Fortuyn en Van Gogh ook angst voor het verlies van leven. De Vrijheid van Meningsuiting is nooit compromisloos geweest. En die keuze ervoor inclusief potlood is eigenlijk ook een compromis ingegeven door angst (en machteloosheid). Ja, ik snap het allemaal maar al te goed, want ik zou bij god ook niet weten hoe je zo’n stelletje gebrainwashte, gewelddadige imbecielen massaal direct effectief zou moeten bevechten. Nog daargelaten of als ik het wel weet ook zou durven. Maar het was op 7 januari niet alleen een aanval op de Meningsuiting. Het was in de eerste plaats een bloedige, weerzinwekkende aanslag op individuen . Ingegeven door haat tegen de gehele westerse samenleving. Haat tegen cartoonisten. Maar ook tegen joden, politiemensen, politici. Haat tegen u. Haat tegen mij. De zinloze slachting van zeventien mensen. Daar hadden we langer bij stil moeten staan. En dat is dus wat ik niet snap. Dat die als een beest neergeschoten tachtigjarige meester cartoonist George Wolinski, samen met Charb, Cabu en Tiquois voor zover ik weet nergens in de pers een waardig eerbetoon hebben gekregen in de vorm van een uitgebreid overzicht van hun leven en hun werk. We hadden langer bij de feitelijke gebeurtenissen en de slachtoffers stil moeten staan. We hadden langer om hen moeten rouwen. We hadden hen gepaster kunnen herdenken. In plaats van meteen over te schakelen op onze eigen angst en zorg over onze eigen Vrijheid van Meningsuiting.

Al met al snap ik ook het gevoel van lichte schaamte dat mij overvalt als ik me realiseer dat de enige cartoonisten die geen potloden tekenen maar ermee tekenen – de profeet als ze het nodig vinden – nog steeds bij Charlie Hebdo zitten.Hoewel ik er natuurlijk niet aan moet denken in plaats van dit risicoloze betoog hier een cartoon van Mohammed als potloodventer te plaatsen. Ik weet zeker dat u dat wel zult begrijpen.

F. Pels